Η τεκμηριωμένη πολιτική υγείας χρειάζεται διαχωρισμένα δεδομένα, συνεχή παρακολούθηση και καθαρή εικόνα των πληθυσμιακών ομάδων που αντιμετωπίζουν μεγαλύτερα εμπόδια. Χωρίς αυτά, οι ανισότητες συχνά παραμένουν αόρατες.

Η δυνατότητα παρακολούθησης δεικτών υγείας ανά ηλικία, φύλο, οικονομική κατάσταση, εκπαίδευση και τόπο διαμονής είναι ιδιαίτερα σημαντική για χώρες όπως η Κύπρος, όπου οι κοινωνικές ανισότητες, η γήρανση του πληθυσμού, η πρόσβαση στις υπηρεσίες και οι πιέσεις στα νοικοκυριά επηρεάζουν άμεσα την υγεία και την ποιότητα ζωής.

Τα στοιχεία για την Κύπρο δείχνουν μια σύνθετη εικόνα. Υπάρχουν βελτιώσεις σε σημαντικούς δείκτες υγείας:

Η θνησιμότητα κάτω των 5 ετών μειώθηκε από 38.1 θανάτους ανά 1,000 γεννήσεις ζώντων το 1971 σε 3.5 το 2023.
Το υγιές προσδόκιμο ζωής κατά τη γέννηση αυξήθηκε από 68.5 έτη το 2000 σε 70.7 έτη το 2021.
Η πιθανότητα πρόωρου θανάτου μεταξύ 30 και 70 ετών από καρδιαγγειακά νοσήματα, καρκίνο, διαβήτη ή χρόνια αναπνευστική νόσο μειώθηκε από 12.8% το 2000 σε 8.5% το 2021.
Παράλληλα, όμως, ορισμένοι δείκτες δείχνουν επίμονες ή αυξανόμενες προκλήσεις:
Η παχυσαρκία στους ενήλικες αυξήθηκε από 14.8% το 1990 σε 22.9% το 2022. Στους άνδρες η αύξηση ήταν ιδιαίτερα έντονη, από 12.6% σε 25.5%.
Η παχυσαρκία σε παιδιά και εφήβους 5–19 ετών αυξήθηκε από 6.8% το 1990 σε 14.1% το 2022, με υψηλότερη τιμή στα αγόρια το 2022, 16.8%, σε σχέση με τα κορίτσια, 11.2%.
Η χρήση καπνού στους ενήλικες 15+ μειώθηκε από 40.0% το 2000 σε 31.7% το 2024, αλλά παραμένει πολύ άνιση μεταξύ φύλων: 45.4% στους άνδρες και 17.9% στις γυναίκες.
Η ανεπαρκής σωματική δραστηριότητα στους ενήλικες παραμένει υψηλή: 40.8% το 2022, με σημαντική διαφορά μεταξύ γυναικών, 47.0%, και ανδρών, 34.8%.

Οι κοινωνικές ανισότητες γίνονται ακόμη πιο ορατές όταν εξετάζουμε την οικονομική επιβάρυνση και την πρόσβαση:

Στην Κύπρο, το συνολικό ποσοστό του πληθυσμού που αντιμετωπίζει οικονομική δυσκολία λόγω άμεσων ιδιωτικών πληρωμών για υγεία που υπερβαίνουν το 40% του διαθέσιμου προϋπολογισμού του νοικοκυριού μειώθηκε ελαφρά από 13.6% το 2009 σε 11.7% το 2023.

Ωστόσο, η ανάλυση αυτού του δείκτη ανά οικονομική κατάσταση δείχνει πολύ μεγάλες ανισότητες. Το 2023, το ποσοστό ήταν 53.9% στο φτωχότερο εισοδηματικό πεμπτημόριο, σε σύγκριση με μόλις 0.7% στο πλουσιότερο. Η συγκεκριμένη ανισότητα αφορά την οικονομική κατάσταση των νοικοκυριών και όχι την κατάσταση αναπηρίας.

Η κατάσταση αναπηρίας αναδεικνύεται καθαρά σε άλλο δείκτη: στις αυτοαναφερόμενες ανικανοποίητες ανάγκες για υγειονομική φροντίδα λόγω οικονομικών λόγων, απόστασης/μεταφοράς ή λίστας αναμονής. Το 2019, το ποσοστό ήταν 15.3% για άτομα με σοβαρή αναπηρία, 10.8% για άτομα με κάποια αναπηρία και 4.6% για άτομα χωρίς αναπηρία.

Η τεκμηριωμένη πολιτική υγείας χρειάζεται διαχωρισμένα δεδομένα, συνεχή παρακολούθηση και καθαρή εικόνα των πληθυσμιακών ομάδων που αντιμετωπίζουν μεγαλύτερα εμπόδια. Χωρίς αυτά, οι ανισότητες συχνά παραμένουν αόρατες. https://lnkd.in/gireQRsE

Διαβάστε στο Linkedin