Το πραγματικό τεστ του νέου νόμου για την αναπηρία δεν είναι η ψήφισή του

Παραμένουν κρίσιμα ερωτήματα εφαρμογής:

Πώς θα αναπτυχθούν πραγματικά υπηρεσίες στην κοινότητα;
Πώς θα στηριχθούν οι άτυποι φροντιστές, που ήδη σηκώνουν το μεγαλύτερο βάρος φροντίδας;
Πώς θα μετρηθεί η ποιότητα και αποτελεσματικότητα των υπηρεσιών;

Η μετάβαση από επιδόματα σε υπηρεσίες είναι απαραίτητη.

Αλλά χωρίς υποδομές, επαγγελματίες και αξιολόγηση, ο κίνδυνος είναι ένας:

η μεταρρύθμιση να μείνει περισσότερο στο χαρτί παρά στην καθημερινότητα των ανθρώπων.
Ορισμένα βασικά ζητήματα πολιτικής που προκύπτουν

1. Απουσία μηχανισμών εφαρμογής και αξιολόγησης

Δεν φαίνεται να προβλέπονται:

• δείκτες ποιότητας
• μηχανισμοί αξιολόγησης αποτελεσματικότητας
• συστηματική παρακολούθηση

Χωρίς αυτά, είναι δύσκολο να γνωρίζουμε αν οι πολιτικές οδηγούν σε:

• περισσότερη ανεξάρτητη διαβίωση
• λιγότερο κοινωνικό αποκλεισμό
• ουσιαστική κοινωνική συμμετοχή

2. Το νομοσχέδιο εισάγει νέο σύστημα υπηρεσιών χωρίς να καθορίζει επαρκώς:

• το αναγκαίο ανθρώπινο δυναμικό
• τη γεωγραφική διαθεσιμότητα υπηρεσιών
• τους μηχανισμούς χρηματοδότησης

Υπάρχει κίνδυνος η μεταρρύθμιση να εφαρμοστεί σταδιακά ή άνισα μεταξύ περιοχών.

3. Community living χωρίς ισχυρή τοπική διάσταση

Η ανάπτυξη υπηρεσιών στην κοινότητα είναι βασική αρχή της UN CRPD.
Ωστόσο, η μεταρρύθμιση της τοπικής αυτοδιοίκησης του 2024 θα μπορούσε να αξιοποιηθεί περισσότερο για:

ανάπτυξη τοπικών δομών κοινωνικής φροντίδας
συνεργασία κράτους και δήμων
καλύτερη ανταπόκριση στις τοπικές ανάγκες

4. Η πραγματικότητα της άτυπης φροντίδας παραμένει στο περιθώριο

Στην Κύπρο, μεγάλο μέρος της καθημερινής φροντίδας παρέχεται από:

• μέλη της οικογένειας
• μετανάστριες οικιακές βοηθούς

Η εισαγωγή του ρόλου του Κοινωνικού Συνοδού / Βοηθού Ατόμων με Αναπηρίες είναι θετική, αλλά παραμένουν κρίσιμα ερωτήματα:

• πώς συνδέεται με τους άτυπους φροντιστές
• αν οι σημερινές μορφές φροντίδας μπορούν να ενταχθούν στο νέο σύστημα
• αν θα αναπτυχθούν υπηρεσίες ανάπαυλας φροντίδας (respite care)

5. Εργασιακή ένταξη χωρίς ολοκληρωμένη στρατηγική απασχόλησης

Η εισαγωγή του Επαγγελματία Εργασιακής Ενσωμάτωσης Ατόμων με Αναπηρίες είναι μια θετική κατεύθυνση.
Όμως χωρίς:

• σαφείς εθνικούς στόχους απασχόλησης
• ουσιαστικά κίνητρα προς εργοδότες
• σύνδεση με το εκπαιδευτικό σύστημα
ο ρόλος αυτός κινδυνεύει να παραμείνει περιορισμένος.

6. Η ανεξάρτητη διαβίωση συνδέεται άμεσα με τη μακροχρόνια φροντίδα

Για πολλά άτομα με αναπηρίες, η δυνατότητα ανεξάρτητης διαβίωσης εξαρτάται από την πρόσβαση σε:

• υπηρεσίες μακροχρόνιας φροντίδας
• καθημερινή προσωπική υποστήριξη
• υπηρεσίες φροντίδας στην κοινότητα

Ωστόσο, τα υφιστάμενα προβλήματα του συστήματος μακροχρόνιας φροντίδας στην Κύπρο φαίνεται να παραμένουν σε μεγάλο βαθμό εκτός του πλαισίου του νόμου.

Αυτό δημιουργεί ένα σημαντικό κενό πολιτικής.

Διαβάστε στο Linkedin