Αναπηρία και κοινωνική ένταξη στην Ευρώπη και την Κύπρο
Σημαντικές Προκλήσεις Παραμένουν στην Ένταξη των Ατόμων με Νοητική Αναπηρία στην Ευρώπη
Η έκθεση Inclusion Indicators 2025: Rights and inclusion of people with intellectual disabilities in 33 European countries δείχνει ότι, παρά τις βελτιώσεις, η πλήρης ένταξη των ατόμων με νοητική αναπηρία στην Ευρώπη παραμένει μακριά.
Κύρια ευρήματα από 33 ευρωπαϊκές χώρες:
• Πάνω από 1,1 εκατ. άτομα ζουν ακόμη σε ιδρύματα.
• Η έλλειψη στέγασης και υποστήριξης κρατά πολλούς στο οικογενειακό σπίτι.
• Η εκπαίδευση παραμένει διαχωρισμένη.
• Η απασχόληση στην ανοικτή αγορά είναι εξαιρετικά περιορισμένη.
• Σε 11 χώρες επιτρέπεται ακόμη η στείρωση χωρίς συναίνεση.
• Η εκπροσώπηση ατόμων με νοητική αναπηρία στα εθνικά όργανα παραμένει ανεπαρκής.
Το μήνυμα είναι σαφές: η πρόοδος συνεχίζεται, αλλά δεν είναι αρκετή. Απαιτούνται ισχυρότερες πολιτικές για αποϊδρυματοποίηση, ανεξάρτητη διαβίωση, συμπεριληπτική εκπαίδευση και αξιολόγηση υπηρεσιών με συμμετοχή των ίδιων των ατόμων.
Πώς συγκρίνεται η Κύπρος;
Αν και δεν συμπεριλήφθηκε στην έκθεση, η πραγματικότητα στην Κύπρο αντικατοπτρίζει πολλές από τις ευρωπαϊκές προκλήσεις:
• Κυριαρχεί η φροντίδα από την οικογένεια
• Περιορισμένες επιλογές ανεξάρτητης διαβίωσης
• Χαμηλή απασχόληση στην ανοικτή αγορά
• Νόμιμη υποκατάσταση στη λήψη αποφάσεων
• Περιορισμένη συμμετοχή ατόμων με νοητική αναπηρία στη λήψη αποφάσεων
Τι πρέπει να γίνει σε Κύπρο και Ευρώπη;
Επένδυση στην υποστηριζόμενη ανεξάρτητη διαβίωση και την προσωπική βοήθεια
Ενίσχυση της συμπεριληπτικής εκπαίδευσης μέσω κατάρτισης και πόρων
Προώθηση της απασχόλησης στην ανοικτή αγορά με κίνητρα και στήριξη
Εκσυγχρονισμός της νομοθεσίας για τη νομική ικανότητα προς μοντέλα υποστηριζόμενης απόφασης
Θέσπιση αξιολόγησης υπηρεσιών με συμμετοχή των ίδιων των ατόμων
Χρηματοδότηση οργανώσεων που απασχολούνται κυρίως άτομα με νοητική αναπηρία